Hoera, je hebt de sprong in het diepe gewaagd en je bent een eigen zaak begonnen. Nu komt er van alles op je af, dingen waarbij je als werknemer in loondienst geen rekening mee hoefde te houden. Een van de belangrijkste aspecten van de bedrijfsvoering is dat je een boekhouding moet gaan bijhouden. De balans is een overzicht van de boekhouding waarop je kan zien hoe je er financieel voor staat. In dit artikel geven we uitleg over de onderdelen die terug te vinden zijn op de balans en wat termen als ‘vlottende activa’ en ‘passiva’ betekenen.

Wat is een balans precies?

Aan de hand van een balans krijg je een indicatie van het vermogen van een bedrijf. De balans bestaat altijd uit twee delen die met elkaar in evenwicht zijn. Hier dankt de term “balans” zijn naam aan. De balans geeft het evenwicht weer tussen activa aan de debetzijde (links) en de passiva aan de creditzijde (rechts). Het verschil tussen de bezittingen en schulden geeft het eigen vermogen aan, deze staat altijd rechts bovenaan de creditzijde weergegeven als eerste onderdeel van de passiva. Het eigen vermogen is niet de marktwaarde van je bedrijf, dit wordt naast het eigen vermogen ook beïnvloed door schulden, winst- en omzetverwachtingen

Uit welke onderdelen bestaat een balans?

Aan de debetzijde van de balans staan alle activa weergegeven. Dit zijn alle posten waarin het vermogen van het bedrijf is vastgelegd. Het vermogen is het totale vermogen en het eigen vermogen slechts het deel daarvan dat niet gefinancierd wordt met leningen, verplichtingen en schulden. Het eigen vermogen is echt van jezelf, de rest van je vermogen niet, maar het geeft wel aan wat het vermogen van het bedrijf is om te kunnen kopen en investeren. De activa zijn al je bezittingen zoals; contant geld, geld op de bank, voorraad goederen en tegoeden van debiteuren.

Aan de creditzijde staan alle passiva posten van je bedrijf, te beginnen met eigen vermogen. Daaronder staan al je financiële verplichtingen zoals lang lopende leningen, crediteuren en voorzieningen. Een voorziening is een spaarpotje voor dingen als onderhoud en aanschaf van apparatuur. Al je schulden vormen gezamenlijk je vreemd vermogen, dit geeft aan hoe je onderneming gefinancierd is. Tel daar je voorzieningen en eigen vermogen bij op en je hebt je passiva compleet.

MKB ClickService
Deze balans is een fictief door MKB ClickService gemaakt voorbeeld

Zonder activa kan je niet ondernemen

De activa bestaan uit twee onderdelen. Vaste activa en vlottende activa. Zij vertegenwoordigen beiden het eigendom van je bedrijf uitgedrukt in een waarde op je balans. De activa stellen je in staat te ondernemen. Alles wat wordt opgenomen in deze posten staan aan de basis van je bedrijfsvoering. Als ondernemer wil je graag zo veel mogelijk activa, hiermee krijg je eerder investeringen, hoef je minder te lenen en kan je gemakkelijker produceren

Vaste activa

De vaste activa zijn de posten waarvan het vermogen voor langer dan een jaar is vastgelegd. Denk aan grond, gebouwen, inventaris, transportmiddelen en machines. Allemaal zaken die je nodig hebt voor de bedrijfsvoering. Maar ook immateriële zaken zoals patenten, handelsmerken, ontwikkelingskosten en goodwill vallen onder vaste activa. De waarde hiervan is soms wat lastiger te bepalen en kan je meestal niet zelf opgeven, hier al een specialist zich over moeten buigen en omdat het een onderdeel van de jaarrekening is zal er ook een handtekening van de accountant nodig zijn.

Vlottende activa

De vlottende activa zijn het kapitaal van het bedrijf. Dit zijn de posten die je binnen een jaar ten gelde zou kunnen maken, ofwel de bezittingen die gedurende het productieproces gebruikt kunnen worden. Denk hierbij aan je (productie)voorraden, het nog te ontvangen geld van debiteuren en al het direct besteedbare geld op de bank en in kas. Dit laatste vormt je liquide middelen. De liquiditeit van een bedrijf geeft aan in welke mate het bedrijf aan kortlopende verplichtingen kan voldoen.

Passiva, de creditzijde van de balans

Het Latijnse woord ‘credit’ betekend ‘toevertrouwen’ of ‘hij leent uit’. Crediteuren zijn de mensen of organisaties die je nog geld verschuldigd bent. Deze groep wordt onderverdeeld in twee posten: ‘kort vreemd vermogen’ en ‘lang vreemd vermogen’. De derde post binnen passiva is het eigen vermogen. De som voor het berekenen van het eigen vermogen is de totale activa min de totale schulden. Het hebben van veel eigen vermogen is belangrijke voor een gezonde financiële bedrijfsvoering. Te veel geleend geld kan namelijk voor problemen zorgen.

De kort lopende schulden zijn, met uitzondering van krediet op de bank, schulden waarover geen rente berekend wordt zoals: nog te betalen kosten, crediteuren en andere handelsschulden. Het lang vreemd vermogen bestaat uit schulden waarbij de geldverschaffer een rente berekend zoals; hypothecaire lening, obligatieleningen, leaseschulden en andere financieringen.

Waarom moet je een balans opmaken?

De balans is onderdeel van je jaarrekening en vormt samen met de winst- en verliesrekening de belangrijkste onderdelen die je nodig hebt om een winstaangifte te doen bij de belastingdienst. Maar de balans is niet alleen handig voor het voldoen van je verplichten aan de belastingdienst, het geeft je inzicht in waar je staat met je onderneming. Belangrijke informatie die je meeneemt in je plannen voor het komende jaar en de toekomst. Je ziet na het opmaken van de balans wat je hebt overgehouden na een jaar lang hard werken en het geeft je inzicht in de waarde van je bedrijf. Je kan op basis hiervan een prognose maken en eventueel geld gaan investeren.